मातीचा सुगंध जपणाऱ्या हातांना सलाम!

राष्ट्रीय कृषी दिन विशेष….

श्रीगोंदा : दि. ०१ जुलै २०२६

गणेश कविटकर

पहाटेच्या अंधारात जग झोपेत असते; पण शेतकऱ्याच्या दिवसाची सुरुवात तेव्हाच झालेली असते. त्याच्या पायाखाली ओलसर माती, डोक्यावर निळे आभाळ आणि मनात एकच ध्यास “देशातील कोणाच्याही ताटात अन्न कमी पडू नये.” हा ध्यासच भारताच्या कृषी संस्कृतीचा खरा आत्मा आहे.

आज राष्ट्रीय कृषी दिन. हा दिवस केवळ शुभेच्छांचा नाही, तर आपल्या अन्नदात्याप्रती कृतज्ञता व्यक्त करण्याचा दिवस आहे. आपण प्रत्येकजण दिवसातून अनेकदा अन्न ग्रहण करतो; पण त्या प्रत्येक घासामागे एका शेतकऱ्याचा घाम, त्याग, आशा आणि संघर्ष दडलेला असतो. मातीला सोने बनविण्याची ताकद जर कोणाकडे असेल, तर ती आपल्या शेतकऱ्याकडे आहे.

भारतीय शेतीने अनेक संकटांचा सामना केला आहे. दुष्काळ, अतिवृष्टी, गारपीट, बदलते हवामान, वाढता उत्पादन खर्च आणि बाजारातील अनिश्चितता या सर्वांशी झुंज देत शेतकरी आजही खंबीरपणे उभा आहे. त्याचा संघर्ष हा केवळ स्वतःसाठी नसून संपूर्ण समाजासाठी आहे. म्हणूनच शेतकऱ्याचा सन्मान म्हणजे देशाच्या भविष्याचा सन्मान होय.

आजच्या काळात शेती झपाट्याने बदलत आहे. आधुनिक तंत्रज्ञान, कृत्रिम बुद्धिमत्ता, ड्रोन, अचूक सिंचन, सेंद्रिय शेती आणि मूल्यवर्धित कृषी उद्योग यामुळे शेतीला नव्या संधी उपलब्ध होत आहेत. या संधींचा लाभ घेत तरुणांनी शेतीकडे केवळ परंपरा म्हणून नव्हे, तर आधुनिक उद्योजकतेच्या क्षेत्राकडे पाहण्याची गरज आहे. भारताला कृषी महासत्ता बनविण्याची क्षमता आपल्या शेतकऱ्यांमध्ये आहे; गरज आहे ती योग्य धोरणे, सक्षम बाजारपेठ आणि समाजाच्या ठाम पाठबळाची.

राष्ट्रीय कृषी दिन आपल्याला एक महत्त्वाचा संदेश देतो शेती टिकली तरच संस्कृती टिकेल. शेतकरी सक्षम झाला तर गाव सक्षम होईल; गाव सक्षम झाले तर देश स्वावलंबी आणि समृद्ध बनेल. म्हणून अन्नाचा प्रत्येक कण जपणे, पाण्याचा प्रत्येक थेंब वाचवणे आणि शेतकऱ्यांच्या कष्टांचा आदर करणे ही प्रत्येक नागरिकाची नैतिक जबाबदारी आहे.

आज आपण सर्वांनी एक संकल्प करूया शेतीचा आणि शेतकऱ्यांचा सन्मान हा केवळ एका दिवसापुरता मर्यादित न ठेवता, तो आपल्या कृतीतूनही दिसला पाहिजे. कारण राष्ट्राच्या प्रगतीचा पाया उद्योगात जितका आहे, तितकाच तो शेतीतही आहे.